ภาพกิจกรรมมูลนิธิ, มูลนิธิออทิสติกไทย

#เรื่องเล่าจากดอยวาวีและSEจากดอยตุง

#CBR matrix 5 session
ผมมีโอกาสไปดอยวาวี พบ ชุมชนที่ทำงานด้านคนพิการ ผู้ดูแลคนพิการและผู้นำชุมชน ซึ่งนำแนวคิด CBR MATRIX สู่ รูปธรรมการทำงานที่ชัดเจน ทั้ง ศูนย์บริการคนพิการทั่วไป ที่รวมพลังความร่วมมือ หน่วยงานรัฐ หน่วยงานเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานชุมชน อาสาสมัคร และครอบครัวคนพิการได้อย่างประสบความสำเร็จ ทุกฝ่าย “ทำงานโดยเด็กพิการ คนพิการ เป็นตัวตั้ง” “ครอบครัว ชุมชน ท้องถิ่น เป็นกลไก” และ “หน่วยงานรัฐ หนุนเสริม” โดยมี พมจ รพสต รพ.จังหวัด ศูนย์การศึกษาพิเศษจังหวัด สนับสนุนระบบการจัดการและบริการตามบทบาทหน้าที่ของตน มีการวางแผนการทำงานร่วมกัน ที่สำคัญมี”องค์กรประชาสังคม ร่วมดำเนินการ “ เช่นมูลนิธิ องค์กรธุรกิจ บริษัทเอกชน ต่างๆ
เฉพาะตำบลวาวี ประชากร ประมาณ 30,000 คน พบคนพิการซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชาวไทยชนเผ่า 8 ชนเผ่า และที่เข้าระบบการทำบัตรคนพิการกว่า 600 คน เฉลี่ยร้อยละ 2 ของประชากร แต่ยังมีอีกจำนวนหนึ่งรอการวินิจฉัย หรือ รอพิสูจน์สถานะความเป็นคนไทย อีกจำนวนหนึ่ง
สิ่งที่เรียนรู้ คือ “การบริการฟื้นฟูสมรรถภาพโดยครอบครัวและชุมชน” ที่ทีมแพทย์ ช่วยประเมิน คัดกรอง ให้ความรู้และทักษะในการดูแล ทีมผู้ปกครอง อาสาสมัคร ชุมชน ดำเนินการฝึกทักษะและฟื้นฟูพัฒนาการ ทั้งที่ ศูนย์ฝึกและในครอบครัว ทีมศูนย์การศึกษาพิเศษ จัดครูพี่เลี้ยง และนักวิชาชีพ ร่วมฝึก ประเมินและติดตาม พมจ. สนับสนุนงบประมาณตามโครงการ อำนวยความสะดวกเรื่องการจดทะเบียน สวัสดิการพื้นที่ตามทรัพยากรที่มี อบต จัดสรรพื้นที่และอาสาสมัคร โดยรวมกลุ่มผู้ดูและเป็น “ชมรม” ระดับพื้นที่ ภาคองค์กรประชาสังคม และภาคธุรกิจ สนับสนุนตามประเด็นงาน
กระบวนการ CBR MATRIX ประกอบด้วย ระบบสาธารณสุข การศึกษา สังคม เลี้ยงชีพ เสริมพลัง ที่เน้น”การทำงานแบบร่วมมือภาคี ที่เปิดใจต่อกัน” มีการกำหนดผลลัพธ์รายบุคคลระยะสั้น ระยะยาว ช่วยให้คนพิการดำเนินชีวิตอิสระในสังคมได้
ฐานข้อมูลระบบงาน เริ่มจากกระบวนการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม(Early Intervention) การประเมินพัฒนาการ การบันทึกตามแนวทาง ICF การจัดทำแผนการฝึกรายบุคคล (Program Development) การฝึกทักษะ การฝึกอบรมอาสามัคร และผู้ปกครอง การประเมินโปรแกรม การทำระบบข้อมูลชุมชน
ผลลัพธ์ที่น่าสนใจอีกมุมหนึ่ง คือ การเกิดกลุ่มช่วยเหลือตนเอง หรือ Self Help Group เปลี่ยนมุมมองจาก แนวคิดเชิงการฟื้นฟูสมรรถภาพหรือการแพทย์ (Medical Model) มาเป็น แนวคิดเชิงสังคม ( Social Model)ที่เน้นการเสริมพลัง ทำให้ความยั่งยืน สอดคล้องกับหลักการในอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ CRPD
เรื่อง SE วิสาหกิจเพื่อสังคม ได้เรียนรู้โครงการดอยตุงของมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงที่เป็นต้นแบบของ SEในประเทศไทย ทำให้เข้าใจ รื่อง Profit with Social Purpose หรือทำธุรกิจแล้ว มี”ทั้งกำไรที่เป็นตัวเงินและกำไรสังคม” ผู้คนในชุมชนได้รับประโยชน์ร่วมกัน เข้าใจ เรื่อง Business Unit ทั้ง ยูนิตกาแฟดอยตุงอันเลื่องชื่อ ยูนิตงานหัตถกรรมชุมชน และอื่นๆ รวมทั้งหลักการ Zero Waste และ Circular Economy หรือ เศรษฐกิจหมุนเวียน ที่โครงการดอยตุงทำได้ดีมาก
ความคิดเหล่านี้ สามารถนำมาพัฒนางาน สภาคนพิการฯ สมาคมผู้ปกครองบุคคลออทิซึม(ไทย) มูลนิธิออทิสติกไทย บริษัทออทิสติกไทย วิสาหกิจเพื่อสังคม
ชูศักดิ์ จันทยานนท์
ประธานมูลนิธิออทิสติกไทย
9พ.ย.2563

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *